Uloga lokalnih samouprava
Poslednjih godina u celom svetu postoji tendencija da vlade zemalja daju veću slobodu lokalnim vlastima u trošenju novca i prikupljanju dodatnog kapitala. Većina najrazvijenijih opština SAD i Zapadne Evrope probleme rešava emitovanjem sopstvenih hartija od vrednosti, najčešće emitovanjem municipalnih obveznica. Osnovna uloga lokalne samouprave je da se otvori, identifikuje projekte i pribavi ljude sa neophodnim znanjima i iskustvima u sprovodjenju ovakvih projekata. Čest je slučaj da se lokalne vlasti obrate investicionim bankama ili konsultantskim kućama. Osim toga, uloga lokalnih vlasti je da birokratiju svedu na minimum, kako to ne bi bila kočnica onima koji žele da investiraju.
Uloga investicionih banaka i brokersko – dilerskih društava
Municipalne obveznice se mogu prodati na tržištu na tri načina. Prvi način je tender, gde se na odredjeni dan vrši licitacija od strane zainteresovanih kupaca. Pobednik je onaj ko da najveću ponudu uz najmanje troškove za emitenta. Drugi način je plasman municipalnih obveznica putem pregovora koristeći usluge investicione banke ili brokersko – dilerskog društva. Treći način je model privatnog plasmana. Usluge posrednika se sastoje od:
1. Definisanja obima emisije kroz analizu strukture pasive emitenta;
2. Pružanja pomoći u prikupljanju dokumentacije neophodne za emisiju obveznica;
3. Pružanja usluga pravnog i finansijskog savetovanja;
4. Izrade svih kvalitativnih i kvantitativnih analiza, neophodnih radi utvrdjivanja tačne cene i količine novoemitovanih obveznica;
5. Pružanje tehničke podrške emitentu, neophodne radi uknjižbe i plasmana obveznica na tržište;
6. Izrada prospekta i drugih materijala, neophodnih tokom pregovora sa potencijalnim investitorima;
7. Pronalaženje kupaca (investitora);
8. Definisanje konačne cene sa kojom se izlazi na tržište;
9. Otkup emisije ili otkup neprodatih delova emisije.
Treba napomenuti da neće sve usluge biti neophodne u svakoj transakciji, već će emitent (lokalna samouprava) izabrati one usluge koje su joj u konkretnoj situaciji neophodne. U SAD su se samo u 2005. godini, brokersko – dilerska društva našla u ulozi investicionih bankara u transakcijama vrednim 330 milijardi dolara. Iste godine, brokersko – dilerska društva su se našla u ulozi finansijskih savetnika u transakcijama vrednim 80 milijardi dolara. Napomenimo i to da se u svetu sve više koriste usluge regionalnih brokerskih kuća koje postaju popularne zbog svog specifičnog poznavanja tržišta i lokalnih kupaca
Metode prodaje municipalnih obveznica na tržištu
Postoje tri načina za prodaju municipalnih obveznica:
1. Tenderska prodaja (competitive bidding)
2. Prodaja putem pregovora (negotiate sale)
3. Privatni plasman (private placement)
S obzirom da se model privatnog plasmana koristi samo za manje količine obveznica, dilema se najčešće javlja između prva dva tipa plasmana.
Uloga poverenika
Poverenik emisije zapravo preuzima ulogu administratora (menadžera) emisije, starajući se svakodnevno o svim tehničkim detaljima emisije. Osim toga, poverenik zastupa grupu investitora, kako ne bi svako ponaosob morao da brani svoje interese, ukoliko je to neophodno.